पिल्लू माझं करतंय काय...

पिल्लू माझं करतंय काय

ओठांचा चंबू गालांची साय

हेलिकॉप्टर होते हातांचेे

पायांचा रेटा सोसते माय

पिल्लू माझं करतंय काय

मायेच्या कुशीत बसून हळूच

दोन्ही हातांच्या मुठी वळीत 

मच् मच् दुद्दू पितच जाय

पिल्लू माझं करतंय काय

मायेच्या मांडीवर थोपटून घेईत

मनातल्या मनात गाणी म्हणीत

लुकलूक डोळे करीतच -हाय

पिल्लू माझं करतंय काय

निळ्या निळ्या पाळण्यात झोके घेईत 

हवेत पायांची सायकल चालवीत 

हाताची बोटे चाखत जाय

पिल्लू माझं करतंय काय

आईचे बोट घट्ट धरीत 

हळू हळू अलगद डोळे मिटीत

बाबांच्या स्वप्नात धावत जाय, बाबांच्या स्वप्नात धावत जाय...

No sun's too bright for you

Look above up in the sky

Greater heights there do lie

Bother you not from the dark eye

Never give up but apply

Still are there things to do

No sun's too bright for you

*** ***

hasat raha

हसत रहा

हातावर हात ठेवून, गुडघ्यावर डोकं ठेवून

मिटलेल्या त्या डोळ्यांच्या, आडून जरा हसत असता

लपलेल्या अश्रूंनी, आणि बंद ओठांनी

 आतली ती मूक व्यथा, दबकत सांगत असता

तुला असं वाटतं का, दु:ख असं दाटतं का

कलंडलेल्या बरणीतलं पीठ, जमिनीवर साठतं का

दाटलं तर दाटून दे, साठलं तर साठून दे

उरातला कढ आता, गोठतोय तर गोठून दे

गोठलेल्या कढाचा आपण छान आलेपाक करू

नाहीतर घालून चिंच नि गूळ, त्याचा लालीपाप करू

तरीही जर कललेलं उन्ह, डोळ्यांना तुझ्या सुखवत नाही

पश्चिमेचा थंड वारा, रुसलेली कळी खुलवत नाही 

तर, मग मात्र असं कर, कागदाची एक होडी कर 

घरातून बाहेर पड पण, होडी जरा जपून धर

चालत रहा चालत रहा, नदीवरच्या पुलाकडे पहा

चालत रहा चालत रहा, पुलावरून नदीकडे पहा

आता पुन्हा चालू लाग, गाठ पुलापलीकडचा भाग

पाण्याकडे पहात पाय-या, घाटावरच्या उतरू लाग

पाण्यामध्ये पाय टाकून, मनाला कसे भिजून दे 

आता होडी हातात घे, आणि पाण्यामध्ये सोडून दे

होडी पाण्यात तरंगू लागेल, लाटांमध्ये डुलू लागेल

नव्या मैत्रिणींबरोबर, गुजगोष्टी करू लागेल

मग एक लाट अशी येईल, होडीला बरोबर नेईल

जाणा-या होडीकडे पहात रहा, गालातल्या गालात हसत रहा

*** ***

'pandhariche bhoot mothe' by Sant Tukaram

A friend sent me a video link of an abhang recently. It was sung by noted vocalist duo Ranjani and Gayatri. The abhang was composed by much revered poet-saint Sant Tukaram Maharaj (1608-50). Maharaj spent most of time of his life in Dehu at around 25 km from city of Pune in Maharashtra. He along with other contemporary poet-saints like Samarth Ramdas was instrumental in keeping alive the cultural and religious identities of the religion in and around Mahrashtra through the Bhakti Sampradaay's philosophy. It is also known as Warakari Sampradaay and Bhakti Movement. The efforts were praiseworthy in the atmosphere prevailing then in the region. The region was was in great turmoil due to the never ending assaults and oppressions upon the natives thrusted by the Moghul army from the North and sultanates of Nagar, Vijapur (Bijapur) and Bhaganagar (today's Hyderabad). He also attacked the hypocritical behavior of a certain section of priestly class in the Hindu society. He spread the message of equality and devotion to Shri Hari Vitthal through his compositions.

At a later stage of life, Maharaj traveled to South and preached his philosophy, spread his thoughts through numerous compositions, written mostly in Marathi. He also restored a number of temples of Shri Vitthal, built many new temples with the help of local community. In Tamilnadu, Karnataka and Andhra Pradesh, he is still remembered and his compositions are sung by people. I attended a few such programs, kirtan, in Chennai, Kalpakkam and Thenangur wherein the groups performed compositions of Tukaram Maharaj devotedly. Native Tamil singers with no knowledge of Marathi singing those abhangs is the icing on cake. These groups and the artistes like Ranjani and Gayatri are the reasons for Tukaram Maharaj's compositions in South India to survive test of the time.

***

पंढरीचे भूत मोठे
आल्या गेल्या झडपी वाटे

बहु खेचरीचं रान
बघ हे वेडे होय मन

जाऊ नका कोणी, तिथे जाऊ नका कोणी
जे गेले, नाही आले परतोनी

तुका पंढरीसी गेला
पुन्हा जन्मा नाही आला

The abhang 'Pandhariche bhoot moThe' is in the praise of Shri Kshetra Pandharpur , also called as Pandhari, and which is the chosen abode of Shri Vitthal and Devi Rukmini. Some of the characteristics of the place are described by Maharaj in this composition. He has adopted an unusual way while narrating the characteristics. He terms the place as the notorious one and goes on giving his own experience as an example to prove his hypothesis. It may be mentioned here that it is nothing but natural to understand that what he really means is not what his words literally suggest. Maharaj has used a soft humor in instilling a deep belief into the minds of people that the place is special. It is divine. It is the final destination the soul is searching to rest in peace. The abhang also tells us that one can have humor over Gods. The well intentioned one will please Gods and also can become wonderful vehicle for Him to reach the common man. This narration can be likened to descriptions of Mathura or Gokul known for the numerous tales of the naughtiness and deeds of a divine baby named krushna. The arguments put forward by Maharaj go as follows.

पंढरीचे भूत मोठे

आल्या गेल्या झडपी वाटे

Beware people! Pandhari (Pandharpur) is haunted by a dreadful ghost. Be careful when you are passing by this place or visiting it. This ghost nabs every one going near the place. If you are afraid of being possessed by the ghost, change your path or just cancel your plan in the interest of your (so called) well being.

That was literal meaning. In the hindsight, Maharaj wants to suggest exactly the opposite. He hints, if you stay away from the place, you will never have the divine experience which is possible only in the company of Vitthal-Rakhumaai. (Rukmini is referred to as Rakhumaai in Pandharpur and elsewhere by devotees.) And this is possible only if you go to Pandhari. The place will possess you when you will reach this place. You will loose your own self, ego, desires and the earthly beliefs. Thus, in no time, you will experience a closeness to the God.

बहु खेचरीचं रान 

बघ हे वेडे होय मन

The land around Pandhari is so fertile, and it is full with green. It is nothing but natural that the animals from all over would rush there for grazing. Hence the land is full with animals of all sorts. The sight will make your mind go crazy if you go even near to Pandhari. (खेचर is a hybrid between horse and donkey.)

The purpose of using this metaphor is not very clear and the metaphor may have different interpretations. I am picking the most logical according to me. It could possibly go like this. Like the land full with grass attracts the cattle, Pandhari being the food - source of energy - attracts mobs of people from all over the world. And when somebody goes there, the ghost does not leave him or her in its original form. This can be applied to the gender, race, caste, religion and species too. Thus forms hybrid minds which is possessed by the divinity.

जाऊ नका कोणी, तिथे जाऊ नका कोणी
जे गेले, नाही आले परतोनी

Maharaj cautions everybody that such a place which you are tempted to visit, a place which hosts a dreadful ghost whose only business is to nab and possess each passerby, should be left at a distance. Every sane person, every one who does not like such possession and the one who wants to escape if possessed, should not go to the place. Because, Maharaj says, no one has returned from this place. What a dangerous place! Even thought of going there should be forbidden.

तुका पंढरीसी गेला
पुन्हा जन्मा नाही आला

Maharaj gives his own example to support his arguments. He says, finally Tuka (Tukaram Maharaj himself) himself went to Pandhari intending to find the truth. Not only that he never returned, but also that he was never ever born again!

While concluding the abhang, Maharaj describes the great centripetal force the sacred place possesses that acts on each visitor and eventually does not let him go away. He goes on to tell us his own experience that underlines the holiness of Pandhari. He suggests that the life cycle of one's soul can completed with the pilgrimage of Pandhari. You attain moksha at sacred place. Actually, Sant Tukaram subtly tells us that he attained moksha after visiting Pandhari by saying that he was never reborn. In reality, numerous folklores exist about his सदेह वैकुंठगमन, the travel to Vaikuntha without shedding his physical form.

***

***

'Why not study ethnobotany' by Clem Starck

Poetry by Clem Starck, photo credit by Carla Perry.


“Why not study ethnobotany,
or practice juggling?
I could learn to read Chinese, and start in
on the ten thousand poems extant
of Lou You.
It’s unlikely I’ll take up blacksmithing,
or become a backhoe operator.
For the time being
I think I’ll just concentrate
on finding the words
for the mist that rises from
the fields in the morning,
or the moon
as seen once from Joel’s truck
on the way home from a job in Corvallis.”
- Clem Starck

Hi vaat door jaate sung by Asha Bhosale

A beautiful song written by poetess Shanta Shelake equally beautifully composed by Pt. Hridaynath Mangeshkar and sung in serene and dreamy voice of ever favorite Asha Bhosale.

ही वाट दूर जाते स्वप्नामधील गांवा

                                      माझ्या मनातला ग तेथे असेल रावा

जेथे मिळे धरेला आभाळ वाकलेले

अस्ताचलास जेथे रविबिंब टेकलेले

जेथे खुळ्या ढगांनी रंगीन साज ल्यावा

                                     माझ्या मनातला ग तेथे असेल रावा

स्वप्नामधील गांवा स्वप्नामधून जावे

स्वप्नातल्या प्रियाला मन मुक्त गीत गावे

स्वप्नातल्या सुखाचा स्वप्नीच वेध घ्यावा

                                       माझ्या मनातला ग तेथे असेल रावा...

*** ***

गीत: शांता शेळके

संगीत: हृदयनाथ मंगेशकर

स्वर: आशा भोसले

*** ***

Shri Gajanan Stotra composed by my Baba

In early eighties a group of devotees of Shri Gajanan Maharaj approached my father and requested him to compose something about Maharaj. After some research and meditation Baba composed a stotra and a few bhajan in Marathi. Out of that, I am reproducing stotra below. Initial shloka narrate different ways in which Maharaj brought out changes in people around him. Last few shloka tell the reasoning behind the changes in life and the outlook. Maharaj, who was troubled by many earlier, was eventually revered by masses. Today he has literally millions of followers.

श्री गजानन महाराज स्तोत्र

ॐ नमोजी गजानना | गणिगणगणात दयाघना

कृपानिधे, तवचरणा | वंदुनि स्तवन करितसे ||१||

तूचि विठ्ठल, तूचि अनंता | ओंकारेश्वर, परमहंसा

रामदास, अवधूता | विकल्पदहना, सद्गुरो ||२||

माघ वाद्य सप्तमीशी | प्रगटुनि शेगावाशी

अज्ञान तिमिराच्या राशी | नष्ट तूची केल्यास ||३||

भास्कराच्या विहिरीला | स्पर्श जेंव्हा तुझा झाला

जीवनझरा उसळला | सकल जनांच्या तृषेस्तव ||४||

भक्त पितांबराच्यासाठी | झालास तू चैतन्य राशी

वठलेल्या आम्रवृक्षासी | नवपालवी फुटतसे ||५||

पोरांनी जरी मारिले | सारे तुवा सहन केले

प्रेम रसाचे पाट वाहिले | तूचि माउली गजानना ||६||

बंकटलालाच्या मळ्यात | मधमाशांना उठविलेत

कोणी न धावती संकटात | हेच पटविले त्या समयी ||७||

वासूदेवानंद सरस्वती | येता तव आश्रमाप्रती

त्रिमार्गातील मुक्ती | समान हे त्वा दाविले ||८||

माघ-वद्य नवमीला | रामदास तुम्ही बनला

विठ्ठल बनुनी बापुनाला | देवभेटी घडविली ||९||

लोक म्हणती चमत्कार | हे तर कृतियुक्त आचार

भक्ताशी केले साक्षर | अध्यात्माचे मार्गावर ||१०||

जेथे श्रद्धा आणि भक्ती | तेथे येतसे उदात्त शक्ती

सद्भावाची येई प्रचीती | हेच ठसवले गजानने ||११||

ब्रह्मगिरी गोसाव्याला | खरा ज्ञानी तुम्ही केला

कोरड्या त्याच्या पांडित्याला | तुम्ही सश्रद्ध बनविले ||१२||

लोकमान्य टिळकाशी | प्रेरणा दिव्य तूची देशी

कैदेत असता मंडाल्याशी | गीतारहस्य निर्मियले ||१३||

सामान्यासी तू सामान्य | पंडितांना असामान्य

भक्तजनांना तूचि धन्य | धन्य बनविले गजानना ||१४||

दिनांचा तुम्ही आधार | सुशिक्षितांना दिलात धीर

मोक्षमार्गाचा उद्धार | केलात पुन्हा कलियुगी ||१५||

तुमच्या चरित्राचे सार | नाम महिमा अपार

एकचि आहे ईश्वर | रूपे जरी वेगळाली ||१६||

नुसती विद्वत्ता न ये कामी | संपत्ती जरी असे धामी

जनहितास्तव ये जे कामी | त्याच सत्कृति या जगती ||१७||

गजाननाचे आचार | साक्षात असति सदाचार

मुखाने करावा उच्चार | उच्चार तुम्हा तारतील ||१८||

नामभक्तीचा हा ठेवा | सत्कृति आचरणी आणाव्या

तरीच गजानन-मार्गा | आचरण आपले मानावे ||१९||

या स्तोत्राचा पाठ | चालेल ज्याच्या घरात

गजाननाचा वरदहस्त | सदैव पाठीशी राहील ||२०||

एकवीस श्लोकांची ही माला | आदरे अर्पिली गजाननाला

समर्थ बनवील भक्ताला | हीच फलश्रुति नि:संशय ||२१||

||श्री गजाननार्पणमस्तु ||

गजानन महाराज स्तोत्राची ही रचना नामभक्ती बरोबर कुतियुक्त आचरणासाठी गजानन महाराजांनी दिलेली प्रेरणा संप्रेरित करणारी आहे. त्यांच्या सत्कृतीच्या आठवणीतून आपणही कृतीप्रवण होत जावे व कर्तबगार बनावे ह्या अपेक्षा या स्तोत्राच्या नित्य पठणातून साकार होतील.

वि. मो. दुधगांवकर
(प्रस्तावने मधील एक परिच्छेद)

IF

I found a poem in an email forwarded by Rohan. He also told me that this poem was partly or fully recited by Federar and Nadal in a ceremony at Wimbledon. I started reading it. Soon I realized the weightage of each line. Although it appeared mostly as a verse but its rythm was unmistakable, pleasant with recurring rhyming. It ended, as if it was addressed to a child, as a set of qualities a man should possess in order to be called as a virtuous man. It remained unclear if the eloquence was made by a father or a mother or a guru. A brief search on google told me that the poem was titled 'IF' and was composed by none other than Rudyard Kipling. What a master piece of poetry this poem is!

In this poem, the words 'you'll be a man, my son' make the identity of the audience clear albeit literally. But on a second thought, it also makes us admit that the mantra given in the poem is essentially meant for all men and all women alike - a guide to become a virtuous human being.

 IF

If you can keep your head when all about you

Are losing theirs and blaming it on you,

If you can trust yourself when all men doubt you

But make allowance for their doubting too;

If you can wait and not be tired by waiting,

Or being lied about, don't deal in lies,

Or being hated, don't give way to hating,

And yet don't look too good, nor talk too wise;

If you can dream, and not make dreams your master,

If you can think, and not make thoughts your aim,

If you can meet with Triumph and Disaster,

And treat those two impostors just the same;

If you can bear to hear the truth you've spoken

Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

And stoop and build 'em up with worn-out tools;

If you can make one heap of all your winnings

And risk it all on one turn of pitch-and-toss

And lose, and start again at your beginnings

And never breath a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

To serve your turn long after they are gone,

And so hold on when there is nothing in you

Except the will which says to them, "Hold on!"

If you can talk with crowds and keep your virtue,

Or walk with kings, nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

With sixty seconds' worth of distance run,

Yours is the Earth and everything that's in it,

And, which is more, you'll be a Man, my son!

- Rudyard Kipling (1865 - 1936)

ChoTese jeevan - Madhushala

'Chotese jeevan' from madhuṣālā by Harivansh Rai Bachchan

सुमुखी तुम्हारा सुंदर मुख ही मुझको कंचन का प्याला
छलक रही है जिसमें माणिक रूप मधुर मादक हाला,
मैं ही साकी बनता मैं ही पीने वाला बनता हूँ
जहाँ कहीं मिल बैठे हम तुम वहीं गयी हो मधुशाला |
***
छोटेसे जीवन में कितना प्यार करूँ, पी लूँ हाला,
आने के ही साथ जगत में कहलाया 'जानेवाला',
स्वागत के ही साथ विदा की होती देखी तैयारी,
बंद लगी होने खुलते ही मेरी जीवनमधुशाला |
***
कवी हरिवंशराय बच्चन (मधुशाला)

bhatukalichya-khelaa-madhali

भातुकलीच्या खेळामधली राजा आणिक राणी
अर्ध्यावरती डाव मोडला, अधुरी एक कहाणी

राजा वदला, 'मला समजली, शब्दावाचून भाषा
माझ्या नशिबासवे बोलती तुझ्या हातच्या रेषा'
का राणीच्या डोळा तेव्हा दाटुनि आले पाणी?

राणी वदली बघत एकटक दूरदूरचा तारा
'उद्या पहाटे दुस-या वाटा, दुज्या गावचा वारा'
पण राजाला उशिरा कळली गूढ अटळ ही वाणी!

तिला विचारी राजा,'का हे जीव असे जोडावे?
का दैवाने फुलण्याआधी, फूल असे तोडावे ?'
या प्रश्नाला उत्तर नव्हते, राणी केविलवाणी

का राणीने मिटले डोळे दूर दूर जाताना ?
का राजाचा श्वास कोंडला गीत तिचे गाताना ?
वा-यावरती विरून गेली एक उदास विराणी

भातुकलीच्या खेळामधली राजा आणिक राणी
अर्ध्यावरती डाव मोडला, अधुरी एक कहाणी

*** ***

शब्द : मंगेश पाडगावकर
संगीत : यशवंत देव
स्वर : अरुण दाते
राग : वृंदावनी सारंग (नादवेध)

*** ***



*** ***
bhaatukalichyaa, Mangesh Padgaonkar, Padgavkar, Yashawant Dev, Deo, Arun Date
*** ***
I have translated this song in Hindi.
Click here to read the translation.

saanga kasa jagaayach - Mangesh Padgaonkar

सांगा कसं जगायचं?
कण्हत कण्हत की गाणं म्हणत
तुम्हीच ठरवा!

डोळे भरून तुमची आठवण
कोणीतरी काढतंच ना?
ऊन ऊन दोन घास
तुमच्यासाठी वाढतंच ना?
शाप देत बसायचं की दुवा देत हसायचं
तुम्हीच ठरवा!

काळ्याकुट्ट काळोखात
जेंव्हा काही दिसत नसतं
तुमच्यासाठी कोणीतरी
दिवा घेऊन ऊभं असतं
काळोखात कुढायचं की प्रकाशात उडायचं
तुम्हीच ठरवा!

पायात काटे रुतून बसतात
हे अगदी खरं असतं,
आणि फुलं फुलून येतात
हे काय खरं नसतं?
काट्यांसारखं सलायचं की फुलांसारखं फुलायचं
तुम्हीच ठरवा!

पेला अर्धा सरला आहे
असं सुद्धा म्हणता येतं
पेला अर्धा भरला आहे
असं सुद्धा म्हणता येतं
सरला आहे म्हणायचं की भरला आहे म्हणायचं
तुम्हीच ठरवा!

सांगा कसं जगायचं?
कण्हत कण्हत की गाणं म्हणत
तुम्हीच ठरवा!

*** ***
शब्द: मंगेश पाडगांवकर

to kya baat ho...

बेहोश पडे हम सोचते हैं कि
इक सपना दिख जाये तो क्या बात हो ...

फूलों के संग इक खिलता चेहरा
जो मुस्कराये तो क्या बात हो ... ||

वो नाजूक हथेली आँगन हमारे
मेंहदी भर आये तो क्या बात हो ...

हाँथों में सजे खिलखिलाते कंगन
गुनगुनायें इधर भी तो क्या बात हो ... ||

परदानशीन का हटकर वो परदा
चाँद दिख जाये तो क्या बात हो ...

जालिम ये नजर इस प्यासे दिल के
पार हो जाये तो क्या बात हो ... ||

हाय... ये घने लहेराते गेसू
तनिक छाँव दिलाये तो क्या बात हो ...

इन लब्जों का झरना सुनसान बगीचा
जन्नत बनाए तो क्या बात हो ... ||

बल खाती जवानी सपने में मुझ को
हसीं सफर ले जाये तो क्या बात हो ...

ऐ माशूका तेरे ज़ानों पे आखरी
बीत जाये दो लम्हें तो क्या बात हो ... ||

पल भर का सपना पल भर के लिए
उनके सपने में आये तो क्या बात हो ...

पल भर की कहानी पल भर में कोई
उनको सुनाये तो क्या बात हो ... ||

*** ***

Footprints

One night a man had a dream.
He dreamed he was walking along the
beach with the Lord.
Across the sky flashed scenes from his life.
For each scene, he noticed two sets of
footprints in the sand;
one belonging to him,
and the other to the Lord.
When the last scene of his life flashed
before him, he looked back at the
footprints in the sand.
He noticed that many times along the
path of his life there was only one set
of footprints.
He also noticed that it happened at the
very lowest and saddest times in his life.
This really bothered him and he questioned
the Lord about it.
'Lord, you said that once I decided to follow
you, you'd walk with me all the way.
But I have noticed that during the most
troublesome times in my life there is only
one set of footprints.
I don't understand why when I needed
you the most you would leave me.'
The Lord replied, 'My precious, precious child,
I love you and I would never leave you.
during your times of trial and suffering, when
you see only one set of footprints in the sand
it was then that I carried you.'


Trivia:

Ella H. Scharring-Hausen, Princeton Educator and Sunday School Teacher wrote the Footprints in the Sand poem June 6, 1922 at the age of 22. Its first line read 'One night I dreamed I was walking along the beach with the Lord.' Ella H. Scharring-Hausens poem is now public domain property according to the copyright law of 1909. The Footprints in the Sand poem was later rewritten with permission of its owner in April Passion Week 1963 by Ella H. Scharring-Hausen's great niece, Carolyn Joyce Carty, a six year old child prodigy.

The Footprints poem famous first line then became, 'One night a man had a dream.' This first line was written by Robert Louis Scharring-Hausen. Carolyn Joyce Carty revised the complete text into its present form, which has become known as the more popular version of the Footprints poem.

Well, this is just one version. The story of this famous poem doesn't end here. A little more search takes me to two more versions, with the similar meaning and message. One of them is penned by Mary Stevenson in 1936 and the other by Margaret Fishback Powers in 1964. It is also found that there is also one Burrell Webb who claims to have authored this poem in 1958 while he was distressed as his girlfriend left him.

awara hun - lyrics

आवारा हूँ, आवारा हूँ
या गर्दिश में हूँ
आसमान का तारा हूँ
आवारा हूँ ...

घरबार नहीं संसार नहीं
मुझ से किसी को प्यार नहीं
उस पार किसे से मिलने का इकरार नहीं
मुझ से किसी को प्यार नहीं
सुनसान नगर अनजान डगर का प्यारा हूँ
आवारा हूँ ...

आबाद नहीं बरबाद सही
गाता हूँ खुशी के गीत मगर
जख्मों से भरा सीना है मेरा
हसती है मगर ये मस्त नजर
दुनिया, दुनिया मैं तेरे तीर का
या तक़दीर का मारा हूँ
आवारा हूँ ...


गीतकार: शैलेन्द्र
गायक: मुकेश
संगीतकार: शंकर जयकिशन
चित्रपट: आवारा (१९५१)

hoyto tumari jonno - Manna Dey

I liked this song from Bengali movie 'Teen Bhubner Parey' the moment I first listened to it. Then I watched the video and to my delight it was picturised on Tanuja, one of my favorite actresses. Actually it is a love song where Soumitra, veteran Bengali actor, expresses his feelings to Tanuja on screen. Based on the western beats, the solo song is a silent and melodious affair. And should I tell how Manna Dey has sung this song? This song easily fits into some of the best songs Mannada has ever sung. The camera steadily moves and shows expressions of the pair beautifully. Picturisation itself is worth many accolades. I could not understand the meaning of the song word by word. I could not wait till my friend sent the literal translation of the song though I could find the lyrics, transliterated in English script, from internet. From the translation I can say that the song has very intensely expressed the state of the hero's mind. Now with help of the friend, I have corrected the lyrics and put them into Devanagari script. I have taken maximum possible care to produce the correct pronunciation of words. But errors are bound to be present and I am open to the suggestions.




हॉयतो तोमारी जंनो
होयेछी प्रेमे जे बाँनो
जानी तुमी अनोंनो
आशार हाथ बढाय

जोदी कोखॉनो एकांते
चेयेछी तोमाय जांते
शुरू थेके शेष प्रांते
छूटे छूटे गेछीताय

आमी जे निजेई मत्तो
जानी ना तोमार शर्तो
जोदी बा घोटे अनोर्थो
तोबूओ तुमाये चाय

हॉयतो तोमारी जंनो ...

हाहा... आ हां... आहां... हं हं हं ... आ आ आ ... आ...

आमी जे दुरंतो
दुचोखे अनंतो
झॉडेर दिगांतो जुडेइ श्वोप्नो छोडाय

(तुमी तॉ बॉलॉनी मंदों
तोबू केनो प्रतिबोंधो) (२)
एखोना मोनेर दंधो
शब छेडे चोलो जाय

हॉयतो तोमारी जंनो
होयेछी प्रेमे जे बाँनो
जानी तुमी अनोंनो
आशार हाथ बढाय

जोदी कोखॉनो एकांते
चेयेछी तोमाय जांते
शुरू थेके शेष प्रांते
छुते छुते गेछीताय
... ...

jeevan

एका मित्राचा ओर्कुट वर स्क्रॅप आला. ती एक कविता होती. त्यामध्ये जीवनावर टिप्पणी होती. तशी काहीशी नकारात्मकच. सहज वाटले की त्यात थोडी भर घालावी. पण लवकरच लक्षात आले की मी त्यात असमर्थ आहे. तरीही मनात काही विचार आले जे माझ्या प्रत्येक बाबीमध्ये सौंदर्य शोधणार्‍या वृत्तीशी साजेसे होते. ते विचार मी कागदावर उतरवायला सुरूवात केली. त्यातून या ओळी निर्माण झाल्या. या कवितेचे शीर्षक ठरवताना मी मुळच्या शिर्षकामध्ये थोडा बदल केला. साहजीकच तो बदल म्हणजे "सुंदर" या शब्दाची भर आहे.
*** *** ***

जीवन एक सुंदर गाणं असतं
गाणार्‍याचा सूर लागायचा अवकाश की
सुखातील व दु:खानंतरच्या सुखातील अनुभूतीच्या
तंद्रीत घटकाभर हरवून जाणं असतं |

जीवन एक सुंदर गाणं असतं
कधी तलत मेहमूदचे अंतरंगी भिडणारे आर्त सूर
कधी किशोर रफीचं धुंद प्रीतकथन
अशा हिंदोळणार्‍या बहराचं येणं जाणं असतं |

जीवन एक सुंदर गाणं असतं
नुसतंच ऐकावं की तुम्ही खुलून गावं
हा तुमचा संभ्रम टाळण्यासाठी बनलेलं
शोलेमधल्या अमिताभचं गंमतशीर नाणं असतं |

जीवन एक सुंदर गाणं असतं |

***

pahile quiz (first quiz)

नुकतच आमच्या इथल्या मुलांसाठी चाचणी परिक्षा - क्वीझ - घेण्यात आली. बहुतेक जणांना याची सवय असते पण पहिल्या वर्षातील मुलांना हा अनुभव पहिलाच असतो. आणि हा अनुभव मनात थोडी धाकधूक, थोडी उत्कंठा निर्माण करणारा असतो. या अनुभवावर विचार करता करता काही ओळी सुचल्या. त्यामध्ये नंतर थोडी भर पडली आणि एकूण या प्रकाराने एका नादकाव्याचे रूप घेतले. ते इथे सादर करीत आहे.


पहिलं क्वीझ
आकाशात वीज
पावसात भीज
खाटेवर नीज

पहिलं क्वीझ
भीतीचे बीज
घोकम्पट्टी
वर्षाचे लीज

पहिलं क्वीझ *
मरतोय मीच
मनीच होई
कष्टाचं चीज

पहिलं क्वीझ #
उगाच झीज
जुन्या ब्रेडला
नवीन चीज

पहिलं क्वीझ
मेंदूची झीज
कशास करशी
उगाच टीज

पहिलं क्वीझ
समोर चंगीझ
आणि वर म्हणे
बी ऍट इझ

पहिलं क्वीझ
प्रश्न सोळा
फोड भोपळा
इति चंगीझ

पहिलं क्वीझ
मोकळं रान
मोडे मान
फुटे काळीज

पहिलं क्वीझ *
प्रश्न मीच
धडपडतोय अजून
दूर क्षितीज

पहिलं क्वीझ
कड कड टप टप
तड तड ठप ठप
सांडे वीज

पहिलं क्वीझ
यस यस नो नो
यस यस नो नो
यस इट इज!

पहिलं क्वीझ
आकाशात वीज
पावसात भीज
खाटेवर नीज

***

* सहाय्य : अभिजीत कुलकर्णी
# सहाय्य: गिरीश कुलकर्णी

***

kabhi khamosh baithoge - Jagjit Singh

कभी खामोश बैठोगे कभी कुछ गुनगुनाओगे
मैं उतना याद आऊँगा मुझे जितना भुलाओगे

कोई पूछ बैठेगा खामोशी का सबब तुम से
बहोत समाझाना चाहोगे मगर समझा ना पाओगे

कभी दुनिया मुकम्मल बन के आयेगी निगाहो में
कभी मेरी कमी दुनिया की हर इक शय में पाओगे

कही पर भी रहे हम तो मोहब्बत फिर मोहब्बत है
तुम्हे हम याद आएंगे हमे तुम याद आओगे

स्वर : जगजीत सिंह
"Love is Blind"

maajha bolaNa maajha chaalaN - Sandeep Khare

माझ बोलण, माझ चालण, माझ हसण, माझ वागण (३)
उन सावलीच्या परी, कधी नकोस हवस (२)
तुम्ही म्हणाल तस, हो हो तुम्ही म्हणाल तस, ह ह तुम्ही म्हणाल तस, हो हो तुम्ही म्हणाल तस

(कधी वाटते म्हणावे, गीत केवळ आजचे
आणि डोळ्यांच्या तळ्यात, दीप सोडावे कालचे) (२)
कुणी वाहती तळ्यात, कुणी हळव्या डोळ्यात (२)
तुम्ही कासावीस, हो हो तुम्ही कासावीस, ह ह तुम्ही म्हणाल तस, हो तुम्ही म्हणाल तस

(दिसभर आसावलो, एका कवड्याश्यासाठी
सांज ढळता ढळता, ऊन पोचल दाराशी) (२)
आता सावलीच्या ओठी, येड्या ऊनाची बासरी (२)
गाण येडपिस, हो हो गाण येडपिस, हो हो तुम्ही म्हणाल तस, हो हो तुम्ही म्हणाल तस

(पैलतीर गाठताना, आले ध्यानी गेला धीर
पार पोचताच झाला, पैलतीर ऐलतीर) (२)
(जीव कोणत्या काठचा, कुण्या नाहीश्या गावचा) (२)
आता म्हणाल तस, हो हो आता म्हणाल तस, हो हो तुम्ही म्हणाल तस, हा हा तुम्ही म्हणाल तस

माझ बोलण ...

शब्द: संदीप खरे
"दिवस असे की"

man talyaat malyaat - Sandeep Khare

मन तळ्यात मळ्यात, जाईच्या कळ्यात (२)
मन नाजुकशी मोतिमाळ (२) तुझ्या नाजुकश्या गळ्यात
मन तळ्यात ...

पुरी चाहुलींचे मृ गजळ (३)
वाजे पाचोळा मृ गी कश्यात ||१||
मन तळ्यात ...

इथे वार्‍या ला सांगतो गाणी, माझे राणी
इथे वार्‍या ला सांगतो गाणी
आणि झुळूक तुझ्या मनात ||२||
मन तळ्यात ...

भिडू लागे रात्र अंगाला गे, हो ... हो!
भिडू लागे रात्र अंगाला गे
तुझ्या नखाची कोर नभात ||३||
मन तळ्यात ...

माझ्या नयनी नक्षत्र तारा (३)
अन चांद तुझ्या डोळ्यात ||४||
मन तळ्यात मळ्यात, जाईच्या कळ्यात

शब्द: संदीप खरे
"दिवस असे की"